Agressie en geweld

Iedereen kan wel een voorbeeld noemen wat agressie kan inhouden. Misschien iets wat je hebt meegemaakt van een ander maar wellicht ben je zelf ook een keer agressief geweest tegen iemand. Het is een erg breed begrip dat kan variëren van schelden, schreeuwen tot ongecontroleerde agressie wat je ziet in vechtpartijen. Uit de hand lopende reacties, waar soms zelfs mensen letsel oplopen. Ook een dreigende houding kan in bepaalde situaties onder de kop "agressie"vallen. Het is geheel situatie-afhankelijk. Het kan ook zijn dat er niets gebeurt maar dat een "blik" al voldoende is om onder de noemer agressie te vallen.

Als je ooit je tanden op elkaar hebt moeten klemmen in de file of je mond hebt moeten houden tijdens een vergadering, weet je hoe gevoelens van agressie kunnen zijn. We kennen het allemaal. Boosheid is een van die fundamentele menselijke emoties die we allemaal wel kennen, en zelfs de kalmsten onder ons kunnen soms ontploffen (of wil dat in ieder geval). In de psychologie verwijst agressie naar een reeks gedragingen die kunnen leiden tot zowel fysieke als psychische schade aan jezelf, anderen of objecten in de omgeving. Agressie draait om het kwetsen van een ander persoon – fysiek of mentaal.

Agressie kan zowel direct als indirect, impulsief of gepland zijn. Er is ook geen enkele, simpele oorzaak. Biologie kan een rol spelen, maar ook omgevingsfactoren (zoals onze opvoeding, sociale status, je ouders en blootstelling aan agressieve invloeden) en psychologische factoren (waaronder psychische aandoeningen zoals bipolaire stoornis en PTSS) spelen een rol. Wat de oorzaak ook is, het kan een ernstige impact hebben op ons welzijn en onze relaties. Gelukkig zijn er dingen die je kunt doen om beter met gevoelens van agressie om te gaan, zoals ontspanningstechnieken en therapie.

Maar wat doe je als een ander agressief tegen jou doet? Of dat nu in je privéleven is of als je je beroep uitoefent?

Agressie kan, zoals gezegd, al een blik of een opmerking zijn. Er zijn vele vormen.

Hoe is het om agressie te ervaren?

Hoewel we allemaal wel eens agressie ervaren, kan het, wanneer het aanhoudend of extreem wordt, een teken zijn van een onderliggende psychische aandoening, een verslaving of een ander medisch probleem.

Maar agressie komt veel vaker voort uit boosheid of frustratie en dat zijn normale emoties van de mens. Het is energie die ergens toe dient. Agressie kan verschillende doelen dienen, waaronder:

- Het uiten van woede of vijandigheid

- Het uitoefenen van dominantie als dat in een bepaalde (levensreddende) situatie nodig is.

- Intimideren of bedreigen

- Het bereiken van een doel

- Het beschermen van bezit

- Reageren op angst

- Reageren op pijn

- Concurreren met anderen

Hoe herken je agressie?

Omdat agressief gedrag bedoeld is om iemand te schaden die dat niet wil, moet er sprake zijn van actie – alleen maar denken aan het schaden van iemand of boos zijn is niet genoeg, en per ongeluk iemand schaden telt ook niet mee.

Agressief gedrag kan zijn:

- Fysiek, zoals slaan, schoppen of steken. Het beschadigen van eigendom is ook een vorm van fysieke agressie.

- Verbaal, zoals spotten, schelden en schreeuwen.

- Relationeel, bedoeld om de relaties van een ander te schaden. Dit kan het verspreiden van roddels en leugens over iemand anders omvatten.

- Passief-agressief gedrag, zoals iemand negeren tijdens een sociale gelegenheid of het geven van dubieuze complimenten.

Soorten agressie

Specialisten verdelen agressie in twee hoofdtypen. Beide zijn schadelijk voor degenen die ze ervaren, of ze nu het slachtoffer of de dader zijn.

Impulsieve agressie

Ook wel affectieve of reactieve agressie genoemd, wordt impulsieve agressie gekenmerkt door sterke emoties. Impulsieve agressie, vooral wanneer deze wordt veroorzaakt door woede, activeert het acute dreigingsresponssysteem in de hersenen, waarbij de amygdala, de hypothalamus en de periaqueductale grijze stof betrokken zijn.¹

Deze vorm van agressie is niet gepland en vindt vaak plaats in het heetst van de moment. Als een andere auto je afsnijdt in het verkeer en je begint te schreeuwen en de andere bestuurder uit te schelden, ervaar je impulsieve agressie.

Instrumentele agressie

Ook wel roofzuchtige agressie genoemd, wordt instrumentele agressie gekenmerkt door gedrag dat bedoeld is om een ​​groter doel te bereiken.¹ Instrumentele agressie is vaak zorgvuldig gepland en bestaat meestal als een middel tot een doel.

Iemand verwonden tijdens een overval is een voorbeeld van dit type agressie. Het doel van de agressor is geld te verkrijgen, en het toebrengen van schade aan een ander individu is het middel om dat doel te bereiken.

Neem CONTACT op met Paul Verheij van Building Of Mind om uit te vinden welke benadering, uitleg of trainingen er mogelijk zijn om uw personeel veilig aan het werk te houden in de publieke sector.